حسن بن حمزة الپلاسي الشيرازي ( شرف البلاسي ) ( مترجم : نجم الدين طارمى 811 ه - )
19
تذكره خواجه محمد بن صديق كججانى ( فارسى )
صحيح است و وزن شخص به حسب امور و احوال ظاهرى و باطنى منقلب و متفاوت مىشود ، و ميزان باطن ثابت و راجح است ، و حكم باطن صحيحتر و ثابتتر از حكم ظاهر است ، و ميزان باطن محلّ اعتبار و اعتماد مرد حكيم است ، و وزن را اعتبار كرده مىشود در چهار چيز : يكى در مقام ادراك حقايق وجود ، و اهل اختصاص ربّانى در اين معنى متّفقاند . و ديگر در اسباب وصول به ادراك و آراء ، و افكار مردم درين باب مختلف است . و ديگر در معاملهء خالق ، و آن به قدر بصيرت شخص باشد به اعتقاد سابق ، ديگر در معاملهء مخلوق ، و آن به سبب مراعات قراين باشد . پس بدانكه اطوار عمر مختلف است اگر شخصى را در طورى يا بى حكم جزم مكن بر او كه در آنطور است ، تا باطن حال او را امتحان نكنى و مقتضاى فطرت او را بر محك باطن نزنى ، و اگر نقصانى در عقل و فكر شخص يا بى ، ببايد دانست كه نقصان در حامل طبيعى است نه در ذات عقل و فكر ، زيرا كه عقل و فكر از عالمىاند كه در آن عالم تغيير نباشد پس ايشان